Παρασκευή, 24 Φεβρουαρίου 2012

Η ραγδαία άνοδος της αγοράς ακινήτων μετατρέπεται σε ανησυχία σε Ελλάδα, Βουλγαρία και Ρουμανία

Η περίπτωση της Μαίρη Παρίση, ιδιοκτήτριας ακινήτου στο κέντρο της Αθήνας, είναι συνηθισμένο φαινόμενο αυτές τις μέρες. "Εδώ και ένα χρόνο προσπαθώ να πουλήσω το σπίτι μου", δήλωσε στους SETimes η Παρίση, ιδιοκτήτρια ενός διαμερίσματος 90 τ.μ., πέντε ετών.
Κανένας, απ' ότι φαίνεται, δεν είναι διατεθειμένος να κάνει το μεγάλο βήμα.
"Έβαλα αγγελίες σε όλες τις μεγάλες εφημερίδες και οι κλήσεις από τους ενδιαφερόμενους μετρώνται στα δάχτυλα. Σαν δουν το σπίτι, τους αρέσει, μα διστάζουν όταν συζητάμε την τιμή", λέει η Παρίση. "Και έχω μειώσει την τιμή κατά 20.000 ευρώ".
Η συνεχιζόμενη οικονομική ύφεση, τα αυξανόμενα ποσοστά ανεργίας, η ολοένα και πιο μειωμένη αγοραστική δύναμη, οι νέοι φόροι ακινήτων και η συντηρητική πολιτική και η πολιτική μη χορήγησης δανείων που ακολουθούν οι τράπεζες έχουν επιφέρει τεράστιο πλήγμα στην αγορά ακινήτων της Νότιας Ευρώπης, που έχει περιέλθει σε απόλυτη στασιμότητα.
"Είναι σαν να σου λένε αυτό είναι κι αν σ' αρέσει", είπε ο Εμίλ Μπικλέα, που εδώ και δύο χρόνια προσπαθεί να πωλήσει το διαμέρισμά του στο Βουκουρέστι. Ξεκίνησε ζητώντας 50.000 ευρώ, αλλά ποτέ δεν του προσέφεραν πάνω από 40.000 ευρώ. "Οι αγοραστές εκμεταλλεύονται τη δυσμενή οικονομική κατάσταση και ζητούν χαμηλότερη τιμή. Εγώ, από τη μεριά μου, δε θέλω να το πουλήσω για ψίχουλα γιατί έχω επενδύσει σε αυτό. Άρα, αυτό που μπορώ να κάνω είναι να περιμένω καλύτερους καιρούς για να δω ώφελος από την πώληση", είπε στους SETimes.
Σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, οι ιδιοκτήτες ακινήτων παίζουν ένα παρόμοιο παιχνίδι -- ελπίζοντας ότι οι τιμές θα επανέλθουν φέτος στα προ-2008 επίπεδα, όταν άρχισε να σκάει η παγκόσμια φούσκα ακινήτων που οδήγησε σε κραχ οικονομίες ανά τον κόσμο.
Η Πολίνα Στοϊκόβα, γενική προϊστάμενος επιχειρήσεων του εδρεύοντος στη Σόφια κτηματομεσιτικού γραφείου "Bulgarian Properties Ltd", λέει ότι οι τιμές των διαμερισμάτων στη βουλγαρική πρωτεύουσα έχουν πέσει κατά 40% αφότου ξεκίνησε η κρίση στα τέλη του 2008.
"Το 2009 ήταν η πιο αγχωτική χρονιά", είπε στους SETimes στη συνέντευξη που έλαβε χώρα από τηλεφώνου. "Το 2010, τα πράγματα έδειχναν ότι επανέρχονταν κάπως σε μια κανονική κατάσταση. Το 2011 όμως ήταν αντιφατικό".
Οι προσδοκίες για οικονομική ανάκαμψη και η ανάκαμψη της αγοράς ακινήτων στις αρχές του περασμένου έτους αποδείχθηκαν βραχείας διάρκειας. Την ανοδική τάση που παρατηρήθηκε κατά το πρώτο ήμισυ του 2011, οπότε αυξήθηκε ο όγκος των συναλλαγών, την ακολούθησε μια πτωτική τάση λόγω της επιδείνωσης της κρίσης χρέους σε ολόκληρη την Ευρώπη, εξήγησε η Στοϊκόβα.
Ίσως όμως κανένας άλλος να μην έχει πληγεί όσο οι Έλληνες, όπου η στεγαστική κρίση επιδεινώνεται από τα επώδυνα μέτρα λιτότητας που έχουν οδηγήσει σε αύξηση των φόρων, περικοπές μισθών και οδήγησαν πολλούς στην ανεργία καθώς η κυβέρνηση των Αθηνών προσπαθεί απεγνωσμένα να αποφύγει τη χρεοκοπία.
Για τους Έλληνες, το 84% των οποίων έχει το δικό του σπίτι -- το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ -- το ακίνητο υπήρξε και θα συνεχίσει να θεωρείται ένα δίχτυ ασφαλείας. Το σκεφτικό αυτό συνέβαλε στη σταθεροποίηση κατά κάποιο τρόπο των τιμών.
Η αγορά ακινήτων της Ρουμανίας αντιμετωπίζει προβλήματα. "Αυτό που μπορώ να κάνω είναι να περιμένω καλύτερους καιρούς για να δω ώφελος από την πώληση", είπε ο Εμίλ Μπικλέα, που προσπαθεί να πωλήσει το διαμέρισμα που έχει στη Ρουμανία. [Reuters]
photoΟι τιμές για τις νεόδμητες οικοδομές (πέντε ετών ή νεώτερες) έπεσαν μόνο κατά 10,4%, σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Eurobank, πράγμα που δείχνει ότι οι περισσότεροι εργολάβοι αρνούνται να ρίξουν τις τιμές για να διευκολύνουν την κίνηση της αγοράς. Στις παλιές οικοδομές σημειώθηκε μεγαλύτερη πτώση της τάξης του 15,8%.
"Η αγορά έχει παγώσει και σίγουρα υπήρξε κάποια μείωση των τιμών, ωστόσο υπάρχει όριο στις μειώσεις που μπρούν να κάνουν οι εργολάβοι, ιδίως εάν σκεφθεί κανείς το χρηματικό ποσό που κατέβαλαν για το οικόπεδο και ύστερα για τηνοικοδόμηση του ακινήτου", δήλωσε στους SETimes ο Θανάσης Κούκας, εργολάβος οικοδομών ο οποίος πωλεί διαμερίσματα στην Αθήνα και την παραθαλάσσια παραθεριστική περιοχή της Ραφίνας, στα νοτιοανατολικά της Αττικής.
"Είναι πάντα καλύτερα να αγοράζεις παρά να νοικιάζεις", λέει στους SETimes ο Ντρίταν Τζ., εργάτης από την Αλβανία ο οποίος ζει στην Αθήνα.
"Στο τέλος, θα σου μείνει το σπίτι. Και άμα πιάνουν τα χέρια σου, όπως τα δικά μου, πάντα μπορείς να βρεις μια καλή ευκαιρία". Ο Ντρίταν αγόρασε το σπίτι του στην περιοχή των Κάτω Πατησίων σε "καλή" τιμή και κάνει όλες τις ανακαινίσεις ο ίδιος.
"Έτσι, γλυτώνουμε χρήματα", προσθέτει.
Οι τιμές στην Ελλάδα έχουν πέσει κατά 14%, στα επίπεδα του 2005, όταν η αύξηση κατά 18% του ΦΠΑ για τις άδειες οικοδομής το 2006 έστειλε τις τιμές στα ύψη.
Ο Κούκας συμφωνεί με την άποψη ότι η αγορά σημείωσε ραγδαία αύξηση μετά τους Ολυμπιακούς της Αθήνας το 2004. "Το 2003, στην περιοχή της Ραφίνας υπήρχαν έξι εργολάβοι, ενώ το 2005 ήταν 50".
Το αποτέλεσμα; Σχεδόν 180.000 απούλητες νέες κατοικίες, σύμφωνα με το Θεόδωρο Μιτράκο, προϊστάμενο του τμήματος ανάλυσης της αγοράς ακινήτων της Τράπεζας της Ελλάδος, ο οποίος παρουσίασε μια ζοφερή εικόνα κατά τη διάρκεια πρόσφατου συνεδρίου της Τράπεζας της Ελλάδος, προσθέτοντας ότι οι αγοραστές είναι λίγοι και διάσπαρτοι, οι επενδύσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη χρειάστηκε να παγώσουν και ότι και οι δύο αυτοί παράγοντες επιδεινώθηκαν με την υπερβολική φορολόγηση.
Η αγορά ακινήτων, ραχοκοκαλιά της οικονομίας του τόπου, υπήρξε ο στόχος της ύστατης προσπάθειας της κυβέρνησης να γεμίσει τα ταμεία της.
Οι φόροι επί των ακινήτων και των συναλλαγών, οι έκτακτοι φόροι καθώς και τα "πρόστιμα" για παράνομες μετατροπές σπιτιών έφεραν τους ιδιοκτήτες κατοικιών, ιδίως όσους είχαν πάρει δάνειο, στο χείλος του γκρεμού.
photo"Πήρα δάνειο βασιζόμενη στο μισθό μου και αγόρασα αυτό το σπίτι", λέει η 42χρονη καθηγήτρια γυμνασίου Ζωή Σ. "Τώρα, μου έκοψαν το μισθό κατά το ένα τρίτο και πρέπει να δανειστώ χρήματα από τους γονείς μου για να πληρώσω το δάνειο και να τα βγάλω πέρα... σε αυτή την ηλικία".
Η Κεντρική Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ότι ο κατασκευαστικός τομέας θα δεινοπαθήσει περαιτέρω, ενώ το 60% των κτηματομεσιτών λένε ότι οι τιμές θα πέσουν τελικά.
Οι τιμές των διαμερισμάτων στη Σόφια έχουν μειωθεί κατά 40% από το 2008, είπε η Πολίνα Στοϊκόβα, γενική προϊστάμενος επιχειρήσεων του εδρεύοντος στη Σόφια κτηματομεσιτικού γραφείου "Bulgarian Properties Ltd". [Reuters]
Εντούτοις, η κρίση δε δυσκόλεψε τους ξένους, οι οποίοι έχουν βάλει στο μάτι ελληνικές βίλλες, σε ειδυλλιακές τοποθεσίες, ως ημι-μόνιμες κατοικίες.
"Το ενδιαφέρον των ξένων στα ελληνικά ακίνητα εξακολουθεί αμείωτο", λέει στους SETimes η γενική διευθύντρια του Hellenic Realty Ιωάννα Πλακοκέφαλου.
"Υπάρχουν εκείνοι που εξακολουθούν να αγοράζουν και που είναι πολύ επιλεκτικοί στις προτιμήσεις τους και εκείνοι που περιμένουν να σταθεροποιηθεί η αγορά", εξηγεί. Όσο για τις τιμές "Δεν έχουν μειωθεί όσο αναμενόταν". Αυτό, επισημαίνει η ίδια, οφείλεται στον "ιδιαίτερο" δεσμό των Ελλήνων με τα ακίνητά τους.
Η Πλακοκέφαλου επισημαίνει ότι υπάρχουν πωλητές που έχουν ρίξει τις τιμές τους, ορισμένοι μέχρι και 30%, δοθείσης της επείγουσας ανάγκης για ρευστό. Η ίδια σημειώνει ότι η δεξαμενή των πιθανών αγοραστών φαίνεται πως μεταβάλλεται.
Κατά τις προηγούμενες δεκαετίες, ήταν οι γερμανοί και οι βρετανοί αυτοί που είχαν αγοραστική δύναμη, τους τελευταίους πέντε μήνες όμως, έχουν επικοινωνήσει μαζί μου ενδιαφερόμενοι από τη Ρωσία, την Τσεχία, τη Βουλγαρία και το Ισραήλ".

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου